tentoonstelling

Carlos Motta - The Crossing
16 sep 2017 - 21 jan 2018

Het Stedelijk Museum presenteert Carlos Motta: The Crossing, een in opdracht van het Stedelijk vervaardigde tweedelige installatie met video's en objecten.

In The Crossing toont Carlos Motta (Bogotá, 1978) videoportretten van elf LHBTQI*-vluchtelingen, waarin zij praten over hun ervaringen voor, tijdens en na de vlucht vanuit hun geboorteland naar Nederland. Hun aangrijpende verhalen maken duidelijk wat het betekent om te moeten leven met homofobie en transfobie, in culturen waar onderdrukking en discriminatie het nagenoeg onmogelijk maken om uit te komen voor genderidentiteit en seksuele geaardheid. Ook tijdens hun asielprocedure hadden deze vluchtelingen te maken met uitsluiting: in opvangcentra in Nederland werden zij door andere vluchtelingen vernederd en geïntimideerd en van de Nederlandse autoriteiten kregen zij vaak niet de bescherming waarnaar ze op zoek waren.

De geportretteerden in The Crossing zijn afkomstig uit Egypte, Iran, Irak, Marokko, Syrië en Pakistan. Doordat ze recht in de camera kijken worden hun persoonlijke verhalen over vervolging, hun riskante tochten over zee en land en hun ervaringen met het Nederlandse vluchtelingenbeleid bijna een bekentenis. Voor al deze vluchtelingen geldt dat ze willen ontsnappen aan oorlog en politieke en maatschappelijke onderdrukking, en in het bijzonder aan de diepgewortelde discriminatie waarmee LHBTQI'ers overal ter wereld nog altijd worden geconfronteerd.

Carlos Motta koos de geïnterviewden met hulp van Secret Garden, een Amsterdamse organisatie die zich inzet voor het verbeteren van de levensomstandigheden van LHBTQI-vluchtelingen, hun asielaanvragen ondersteunt en hen helpt hun weg te vinden in Nederland. De kunstenaar maakte in augustus 2016 in Amsterdam kennis met een groep vluchtelingen en nam in februari 2017 in een Amsterdamse filmstudio interviews met elf van hen op.

Naast de elf video's toont The Crossing circa twintig historische voorwerpen uit de collecties van het Rijksmuseum, het Tropenmuseum en het Amsterdam Museum. Deze etsen, foto's, porselein, memorabilia en andere objecten hebben betrekking op de uittocht van diverse groepen naar Nederland, onder wie protestanten in de 18e eeuw en Belgische vluchtelingen in 1914. De voorwerpen verwijzen ook naar het koloniale verleden van Nederland en de band met gekoloniseerde volken, waarvan de culturele identiteit en maatschappelijke positie zijn gevormd door de Nederlandse overheersing en waar lokale gebruiken zijn verwaterd en vermengd met Nederlandse tradities. Motta verweeft hedendaagse en historische verhalen over vluchten en gedwongen migratie. Nederland ziet zichzelf graag als een humanistische staat: gastvrij, met een open vluchtelingenbeleid, cultureel tolerant en met de internationale mensenrechten hoog in het vaandel. The Crossing maakt echter duidelijk hoezeer dit beeld een ideologisch concept is dat onder vuur ligt van populistische politieke bewegingen die de liberale Europese idealen uithollen.

Conservator Martijn van Nieuwenhuyzen: "Met zijn multidisciplinaire installaties neemt Carlos Motta een standpunt in in de discussie rond identiteitspolitiek, genderrollen en homorechten. Zijn werk is zowel poëtisch als onmiskenbaar activistisch. In The Crossing komen die twee aspecten samen: de ontroerende, persoonlijke verhalen van de vluchtelingen en het politieke statement dat hun gezamenlijke verhaal symboliseert. Ik ben trots op deze opdracht van het Stedelijk. Het werk legt een verband met het thema migratie, dat het museum in zijn programma voor 2017 onderzoekt, maar ook met genderidentiteit en queer, onderwerpen die sinds de tentoonstelling From the Corner of the Eye in 1998 regelmatig terugkeren in het programma van het Stedelijk."

Meer over de kunstenaar

Het multidisciplinaire werk van Carlos Motta vertelt andere verhalen uit de politieke geschiedenis, waarin onderdrukte geschiedenissen, gemeenschappen en identiteiten een rol spelen. Motta studeerde aan de Milton Avery Graduate School of the Arts van Bard College en nam deel aan het Independent Study Program van het Whitney Museum, New York (2005). Zijn werk was en is te zien in solotentoonstellingen bij onder meer het Museo de Arte Moderno de Medellín (2017), Frieze Projects (2017), het Pérez Art Museum (2016) en het MALBA - Museo de Arte Latinoamericano de Buenos Aires (2016). Daarnaast nam Motta deel aan de 32e Biënnale van São Paulo (2016) en won hij de Future Generation Art Prize van het Pinchuk Art Centre (2014) en de Vilcek Prize for Creative Promise (2017), een prijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan immigranten als erkenning voor hun buitengewone bijdrage aan de Amerikaanse samenleving. Motta woont en werkt in New York.

Carlos Motta: The Crossing is samengesteld door Martijn van Nieuwenhuyzen in nauwe samenwerking met de kunstenaar, met de onmisbare bijdrage van Secret Garden en Valeria Posada, onderzoeker. Met medewerking van Harm Stevens en van het Rijksmuseum, het Tropenmuseum en het Amsterdam Museum.

*LHBTQI staat voor Lesbisch, Homoseksueel, Biseksueel, Transgender, Queer en Interseksueel.

STEDELIJK CONTEMPORARY

Het Stedelijk Museum presenteert voortdurend dynamische solotentoonstellingen van een veelbelovende generatie kunstenaars. Het gaat veelal om nieuwe producties en recente aankopen. Het Stedelijk reageert hiermee op de actualiteit en stimuleert hedendaags talent door, in sommige gevallen, ook de positie van opdrachtgever in te nemen. Voor het Stedelijk zijn kunstenaars de betekenisgevers van onze tijd. Door een duurzame relatie aan te gaan met de kunstenaars van nu krijgt de collectie van de toekomst een gezicht.

credit

De Stedelijk Contemporary presentaties in 2017 zijn mede tot stand gekomen dankzij de genereuze bijdrage van hoofdbegunstiger Ammodo en de International Collector Circle en de Curator Circle.